Sciensano

1 De toename sinds 2018 zit volgens het rapport vooral bij de 15- tot 24-jarigen.

Dat is de kernvaststelling van de samenvatting, en zij is met de cijfers van deze bron te volgen: het dagelijkse gebruik in die leeftijdsgroep staat op 6,3% tegenover 0,6% in 2018, terwijl het bij de hele bevolking vanaf vijftien jaar op 2,8% staat. Het rapport verbindt daar zelf een aanbeveling aan.

De resultaten van de gezondheidsenquête 2023-2024 tonen een toenemende trend in het gebruik van de e-sigaret sinds 2018 die voornamelijk verklaard wordt door een toename in consumptie bij de 15-24-jarigen. p. 7, slotalinea van de samenvatting

Deze bevindingen onderstrepen het belang van het versterken van het gezondheidsbeleid om de toename in het gebruik van de e-sigaret bij jongeren te doen ombuigen. p. 7, slotalinea van de samenvatting

De cijfers hierachter: 6,3% 6,3% Aandeel van de Belgische 15- tot 24-jarigen dat dagelijks een e-sigaret gebruikt. De enquête geeft bij dit cijfer geen marge. 15-24-jarigen, België · 2023-2024 Sciensano (2025) p.7; p.14; p.24 naar de studiepagina → 0,6% 0,6% percentage dat dagelijks een e-sigaret gebruikt 15-24-jarigen, België · 2018 Sciensano (2025) p.14; p.24 naar de studiepagina → 2,8% 2,8% percentage dat dagelijks een e-sigaret gebruikt (EC02_1) bevolking 15 jaar en ouder, België · 2023-2024 Sciensano (2025) p.11 §1.1; p.26 Tabel 1 naar de studiepagina →

2 Gezondheidswinst is er volgens het rapport alleen bij wie al rookte, en die groep noemt het beperkt.

Bij de 25-plussers heeft het merendeel van de gebruikers volgens het rapport wél een rookverleden; bij de jongste groep is dat anders. Het rapport trekt daar de scheidslijn: de e-sigaret kan gezondheidswinst opleveren, maar alleen bij gebruikers met een rookverleden en alleen bij een volledige overstap.

Enkel bij gebruikers met een rookverleden kan de e-sigaret gezondheidswinst opleveren, op voorwaarde dat er volledig wordt overgestapt van tabak naar de e-sigaret. Onze resultaten tonen echter dat het nog steeds om een relatief beperkte groep gaat. p. 7, slotalinea van de samenvatting

1 Dat het beleid moet worden versterkt, zegt het advies ook — en het beschrijft er twee manieren voor.

Bij conclusie 1 hierboven

De raad die dit besluit onderbouwt, beveelt unaniem een dringende en drastische beperking aan. Hij legt daarvoor twee wegen voor: alleen tabakssmaak op basis van een positieve lijst van 16 stoffen, of tabakssmaak plus in de regel ten hoogste 3 wetenschappelijk geselecteerde smaken. Welke van de twee je kiest, volgt niet uit deze cijfers: zij meten gebruik en niet de werking van een maatregel.

Both positions are scientifically substantiated but are constrained by gaps in the available data. The decision ultimately lies with the policymakers. Beide posities zijn wetenschappelijk onderbouwd, maar worden begrensd door lacunes in de beschikbare gegevens. De beslissing ligt uiteindelijk bij de beleidsmakers. Hoge Gezondheidsraad, advies 9863 5 november 2025 primaire bron definitieve versie p. 4 (pdf 6); p. 34 (pdf 36)

De cijfers hierachter: 16 16 omvang van de Nederlandse positieve lijst voor tabakssmaak smaakstoffen voor tabakssmaak in e-liquids, Nederland · 2024 Hoge Gezondheidsraad, advies 9863 (2025) p. 3 (pdf 5); p. 4 (pdf 6); p. 8 (pdf 10); p. 20 (pdf 22); p. 27 (pdf 29) naar de studiepagina → 3 3 Het aantal smaken dat een deel van de werkgroep van de raad naast tabakssmaak zou toelaten, wetenschappelijk geselecteerd — de bovengrens die het advies daarbij in de regel noemt. positie 2 binnen de werkgroep · 2025 Hoge Gezondheidsraad, advies 9863 (2025) p. 4 (pdf 6); p. 33 (pdf 35) naar de studiepagina →

2 Een reeks die per punt wél een interval draagt, laat zien wat een interval met een jaarbeweging doet.

Bij conclusie 1 hierboven

De Nederlandse statistiekbank publiceert over dezelfde jaren een vergelijkbare reeks, en zij drukt bij elke cel een betrouwbaarheidsinterval af. Daar is te zien dat bij de jongste leeftijdsband de banden van elk paar opeenvolgende jaren elkaar overlappen: van 0,4% naar 7,0% beweegt de reeks, maar geen enkele jaarstap valt buiten de onzekerheid van het jaar ervoor. Dat zegt niets over de Belgische cijfers — het zegt wat je zonder marge niet kunt weten.

In de StatLine-tabellen zijn de onder- en bovengrens van het 95%-betrouwbaarheidsinterval weergeven. CBS 22 mei 2026 statistiekbank doorlopend bijgewerkt ná het advies van de Hoge Gezondheidsraad van 5 november 2025 CBS, onderzoeksbeschrijving «Gezondheidsenquête vanaf 2014», geraadpleegd 26-07-2026

De cijfers hierachter: 0,4% 0,4% Rookgedrag, 12 jaar of ouder > E-sigaret, 12 jaar of ouder Leeftijd: 12 tot 18 jaar; personen in particuliere huishoudens in Nederland · 2019 0,1 tot 1,4% 95%-betrouwbaarheidsinterval van de bron CBS (2026) StatLine 85457NED naar de studiepagina → 7,0% 7,0% Rookgedrag, 12 jaar of ouder > E-sigaret, 12 jaar of ouder Leeftijd: 12 tot 18 jaar; personen in particuliere huishoudens in Nederland · 2025 5,4 tot 9,2% 95%-betrouwbaarheidsinterval van de bron CBS (2026) StatLine 85457NED naar de studiepagina →

1 Het veldwerk sloot op 31 december 2024 — vóór elk van de Belgische maatregelen van 2025.

De gegevensverzameling was gepland voor heel 2023 en is verlengd tot 31 december 2024. Alle Belgische maatregelen die daarna in werking traden vallen dus buiten deze meting, en het rapport schrijft dat zelf in zoveel woorden. Elke zin die deze cijfers aan een van die maatregelen koppelt, koppelt ze aan iets wat na de laatste meetdag begon.

Deze maatregelen zijn van kracht gegaan na het einde van de dataverzameling van de gezondheidsenquête 2023-2024. Het effect hiervan kan dus niet nagegaan worden met onze cijfers. p. 9, inleiding

Vanwege uitzonderlijke omstandigheden, met name een ernstig tekort aan enquêteurs werd de gegevensverzameling die gepland was voor het hele jaar 2023 verlengd tot 31 december 2024. p. 10, «Gegevensverzameling»

De cijfers hierachter: 31 december 2024 31 december 2024 einddatum van de gegevensverzameling veldwerk · 2023-2024 Sciensano (2025) p.10 naar de studiepagina →

2 Het rapport geeft nergens een marge, en het noemt ook geen toets en geen betrouwbaarheidsniveau.

Geen enkel percentage in de lopende tekst, in de figuren of in de tabellen draagt een interval, een standaardfout of een marge. Waar het rapport het woord «significant» gebruikt, staat er geen toetsmethode, geen drempel en geen betrouwbaarheidsniveau bij. Op deze site betekent dat: stippelranden op elke balk, en geen enkele bijgerekende spreiding.

Geen enkel percentage in de lopende tekst, in de figuren of in de Tabellen 1 t/m 4 draagt een betrouwbaarheidsinterval, standaardfout of marge. vaststelling van het archief op het volledige rapport; het rapport zelf drukt nergens een marge af

3 Boven de vierentwintig drukt het rapport geen waarden per leeftijdsgroep af, alleen een spreiding.

Voor het huidige gebruik staat er 0,4-10,1 procent en voor het dagelijkse gebruik 0,3-4,0 procent, telkens als bereik over alle groepen samen. De figuur waarin die groepen wél afzonderlijk staan, draagt geen datalabels. Een leeftijdsprofiel met een balk per leeftijdsgroep is met deze bron dus niet te maken zonder uit een afbeelding af te lezen.

Ook het huidig gebruik van de e-sigaret komt significant meer voor bij 15-24-jarigen (17,3%) dan bij personen van 25 jaar en ouder (0,4%-10,1%). p. 12 §1.3; p. 24

De cijfers hierachter: 0,4-10,1 0,4-10,1 spreiding van het percentage dat momenteel een e-sigaret gebruikt over de leeftijdsgroepen van 25 jaar en ouder personen van 25 jaar en ouder, België · 2023-2024 Sciensano (2025) p.12 §1.3 naar de studiepagina → 0,3-4,0 0,3-4,0 spreiding van het percentage dat dagelijks een e-sigaret gebruikt over de leeftijdsgroepen 25 tot 75+ personen van 25 tot 75 jaar en ouder, België · 2023-2024 Sciensano (2025) p.14 naar de studiepagina →